Wydawnictwo Słowo/Obraz Terytoria. "Kafka" - komiks złożony, jak jego bohater.

Człowiek, który postrzegał świat tak wyraźnie, że nie mógł tego znieść i musiał umrzeć. Tak postać Franza Kafki została opisana przez jedną z partnerek. Słowa te znalazłem w komiksie Kafka z Wydawnictwa Słowo/Obraz Terytoria, który możemy w polskim przekładzie nabyć od ubiegłego roku. Teraz, już po skończonej lekturze, mam wrażenie, że jest to jedno z najpiękniejszych i najcelniejszych zdań opisujących postać kultowego już dziś autora.

KAFKA | David Zane Mairowitz & Robert Crumb | Słowo/Obraz Terytoria

Na tę oryginalną pracę ostrzyłem sobie zęby praktycznie od chwili ujrzenia okładki, nie wiedząc nawet do końca, z czym mam do czynienia. Czym więc jest tak właściwie KAFKA?

Komiks "Kafka". Komiksowa biografia Franza Kafki.

Napisać komiksem, to jak nie napisać nic. Dzieło Mairowitza i Crumba to nietypowa, ilustrowana niby-biografia. Nietypowa dlatego, że nie tyle przybliża nam w suchy sposób postać praskiego autora, a raczej przedstawia otaczający go świata jego oczami. Nie pomija jednak kluczowych faktów z życia autora – od trudnego dzieciństwa, przez dorastanie i osobliwe relacje z kobietami, na chorobie i przedwczesnej śmierci kończąc.

To jednak nie wszystko. Autorzy podjęli się próby przeniesienia największych dzieł Franza Kafki na język komiksu, jak i wyjaśnienia jego fenomenu w obszernym posłowiu.

Kafka w komiksie, komiks w Kafce

Nie mam niestety dużego doświadczenie z komiksem. Ot, kartonik popularnych tytułów zebranych w okresie gimbazjalno-licealnym i na tym się skończyło. Przedstawię Wam więc KAFKĘ trochę po chłopsku.

"Przemiana" z ilustracjami. Komiks "Kafka" z wydawnictwa Słowo/Obraz Terytoria.

Historia spisana przez Mairowitza od strony językowej to w dużej mierze dosyć surowy, typowy dla biografii tekst. Nie język ma tu jednak stanowić o sile, a tytułowy bohater. Najważniejsze wydarzenia poukładane są tu chronologicznie, aż do śmierci Kafki, a nawet i później. Co rusz jednak Mairowitz pozwala sobie na mały skok w bok. Tak więc strony poświęcone dorastaniu w Pradze wzbogacono o przemyślenia samego Kafki odnośnie własnego, żydowskiego pochodzenia. Szorstka relacja z ojcem przechodzi płynnie na podłoże psychologiczne – najpierw zobrazowanie seniora w wyobraźni samego Franza, następnie wpływ starego na szaloną twórczość syna.

No i te niezwykłe, intymne relacje z kobietami… ale to już najlepiej zobaczyć na własne oczy.

Osobny akapit wypada poświęcić ilustracjom Roberta Crumba. Rysunki to czarna kreska na białym tle, a całościowo skręcają one w stronę karykatury. Zdecydowanie Crumb odcina się od współczesnego komiksu popularnego i przywołuje tu skojarzenia raczej z komiksem retro. Dopiero teraz dociera do mnie, jak znakomicie styl komponuje się z ogólnym zamysłem autorów na ten komiks. Jak bardzo spójny pozostaje, choć przedstawia zarówno wydarzenia prawdziwe, wręcz przyziemne i pozornie prozaiczne, by za chwilę zobrazować nam zwichrowaną wyobraźnię Kafki w formie surrealizmu, komiksowego weird fiction. Albo jego równie radosne pisarstwo.Ilustracje przyciągają oko na tyle, że ukończenie stosunkowo niepozornego komiksu zabrało mi dobre kilka godzin. Pomysłowe, niepokojące, pozornie niedbałe… znakomite. Warto się nimi delektować.

Boli jedynie ta bielutka okładka, a raczej świadomość, że za chwilę ją czymś uwalę.

Robert Crumb, Ilustracje do komiksu "KAFKA". Biografia Franza Kafki.

KAFKA to dzieło niemal równie złożone, jak sam autor. Niecodzienne podejście do biografii? Może. Próba interpretacji kultowych dzieł? A może osobowości i działań samego autora? W sumie też. Zachęcam sprawdzić ten tytuł samodzielnie – więcej na stronie Słowo/Obraz Terytoria.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *